Trong cấu trúc tổng thể của máy photocopy, người dùng thường chỉ chú ý đến các cụm “lớn” như trống (Drum Unit), bộ từ (Developer Unit), cụm sấy (Fuser Unit) hay hệ thống quang học. Tuy nhiên, trên thực tế vận hành và bảo trì, những linh kiện cơ khí nhỏ như bạc đạn, lò xo và bánh răng mới chính là yếu tố quyết định độ ổn định, độ êm và tuổi thọ toàn hệ thống.

Theo thống kê kỹ thuật từ Starcopier – thương hiệu trực thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, hơn 60% sự cố cơ khí nghiêm trọng (kẹt giấy lặp lại, tiếng kêu lớn, gãy trục, cháy motor) đều bắt nguồn từ sự suy giảm âm thầm của bạc đạn, lò xo hoặc bánh răng, chứ không phải do các cụm lớn hỏng đột ngột.

Bài viết dưới đây phân tích chuyên sâu vai trò kỹ thuật, cơ chế hao mòn và tác động dây chuyền của từng nhóm linh kiện, giúp doanh nghiệp và kỹ thuật viên hiểu rõ vì sao “linh kiện nhỏ” lại tạo ra “hậu quả lớn”.

1. Tổng Quan Hệ Cơ Khí Trong Máy Photocopy

Máy photocopy là một hệ thống cơ – điện – nhiệt – quang học hoạt động đồng thời. Trong đó, hệ cơ khí đảm nhiệm:

• Truyền động chính xác
  • Duy trì áp lực và lực ép ổn định
• Đảm bảo chuyển động trơn tru, đúng tốc độ
• Giữ vị trí và trạng thái cân bằng cho các cụm

Ba nhóm linh kiện cơ khí nền tảng nhất gồm:

• Bạc đạn (Bearing)
• Lò xo (Spring)
• Bánh răng (Gear)

Chúng xuất hiện ở hầu hết các cụm: cụm kéo giấy, cụm trống, cụm từ, cụm sấy, cụm truyền động trung tâm.

2. Bạc Đạn (Bearing) – Nền Tảng Của Chuyển Động Êm Ái

2.1. Vai Trò Kỹ Thuật Của Bạc Đạn

Bạc đạn có nhiệm vụ:

• Giảm ma sát giữa trục quay và khung cố định
• Giữ trục quay đúng tâm
• Hấp thụ rung động cơ học
• Giảm tải cho motor truyền động

Trong máy photocopy, bạc đạn xuất hiện tại:

• Trục lô sấy
• Trục kéo giấy
• Trục trống
• Trục từ
• Motor và hộp số

Nếu thiếu hoặc hỏng bạc đạn, mọi chuyển động đều trở nên lệch tâm, gây mài mòn dây chuyền.

2.2. Cơ Chế Hao Mòn Của Bạc Đạn

Bạc đạn làm việc trong môi trường:

• Nhiệt cao (đặc biệt trong cụm sấy)
• Bụi mực mịn
• Tải trọng liên tục
• Tốc độ quay lớn

Các dạng hao mòn phổ biến:

• Khô mỡ bôi trơn
• Bề mặt bi mòn không đều
• Bạc đạn rơ, lệch trục
• Kẹt bi do bụi mực xâm nhập

2.3. Dấu Hiệu Nhận Biết Bạc Đạn Sắp Hỏng

• Máy phát tiếng “rè”, “rít” nhẹ khi khởi động
• Tiếng kêu tăng dần theo thời gian in
• Trục quay nóng bất thường
• Chất lượng bản in dao động không ổn định

Theo kinh nghiệm của kỹ thuật viên Starcopier – Phú Sơn, nếu thay bạc đạn đúng thời điểm, có thể kéo dài tuổi thọ trục và motor gấp 2–3 lần.

3. Lò Xo – Bộ Phận Kiểm Soát Lực Nhưng Dễ Bị Xem Nhẹ

3.1. Vai Trò Của Lò Xo Trong Máy Photocopy

Lò xo đảm nhiệm:

• Tạo lực ép tiếp xúc (ép giấy – ép trống – ép sấy)
• Giữ linh kiện về vị trí chuẩn
• Bù sai lệch cơ học trong quá trình vận hành
• Duy trì áp lực ổn định theo thiết kế

Các vị trí lò xo quan trọng:

• Cò sấy – cò ép
• Thanh gạt trống
• Thanh gạt mực
• Bộ kéo giấy
• Cơ cấu hồi vị cảm biến

3.2. Vì Sao Lò Xo Dễ Gây Lỗi Dây C1huyền?

Lò xo làm việc trong điều kiện:

• Nhiệt độ cao
• Chu kỳ nén – giãn liên tục
• Tiếp xúc mực và bụi

Hao mòn thường gặp:

• Mất đàn hồi
• Biến dạng chiều dài
• Gãy chân lò xo
• Lực ép không đồng đều

Khi lực ép sai lệch, máy vẫn chạy, nhưng chất lượng in và độ ổn định suy giảm âm thầm.

3.3. Hậu Quả Khi Lò Xo Xuống Cấp

• Mực không bám đều
• Giấy trượt, lệch hướng
• Kẹt giấy cuối bản
• Tăng mài mòn film sấy và trống

Starcopier ghi nhận: rất nhiều ca hỏng film sấy không do film kém chất lượng, mà do lò xo ép sấy đã chai.

4. Bánh Răng (Gear) – Hệ Thống Truyền Lực Quyết Định Nhịp Vận Hành

4.1. Chức Năng Cốt Lõi Của Bánh Răng

Bánh răng đảm nhiệm:

• Truyền lực chính xác giữa các trục
• Đồng bộ tốc độ giữa các cụm
• Điều phối nhịp kéo giấy – in – sấy
• Giảm tải trực tiếp cho motor

Máy photocopy có hàng chục bánh răng lớn nhỏ, đặc biệt tập trung ở:

• Cụm kéo giấy

• Hộp số motor

• Cụm trống và cụm từ

• Cụm sấy

4.2. Nguyên Nhân Khiến Bánh Răng Nhanh Hỏng

• Mòn răng do ma sát
• Khô mỡ bôi trơn
• Lệch trục do bạc đạn rơ
• Quá tải do kẹt giấy lặp lại

 Đa số bánh răng không gãy ngay, mà mòn từ từ, gây lệch nhịp vận hành.

4.3. Dấu Hiệu Bánh Răng Sắp Gây Sự Cố

• Tiếng “lạch cạch” theo chu kỳ
• Máy kéo giấy không đều
• Tốc độ in lúc nhanh lúc chậm
• Giấy vào lệch nhưng không báo lỗi

Khi bánh răng vỡ hoàn toàn, hậu quả thường là:

• Cháy motor
• Gãy trục
• Máy dừng đột ngột khi in số lượng lớn

5. Tác Động Dây Chuyền Giữa Bạc Đạn – Lò Xo – Bánh Răng

Ba nhóm linh kiện này không hoạt động độc lập.

Ví dụ thực tế:

• Bạc đạn rơ → trục lệch → bánh răng ăn khớp sai → mòn nhanh → gãy răng
• Lò xo yếu → lực ép sai → tăng ma sát → bạc đạn nóng → giảm tuổi thọ
• Bánh răng mòn → rung động → phá hủy bạc đạn kế cận

Đây chính là lý do Starcopier – Phú Sơn luôn bảo trì theo cụm và theo chuỗi cơ học, không xử lý đơn lẻ từng linh kiện.

6. Vì Sao Kỹ Thuật Viên Chuyên Nghiệp Luôn Kiểm Tra Nhóm Linh Kiện Nhỏ Trước?

• Linh kiện nhỏ: chi phí thấp – thay sớm dễ dàng
• Linh kiện lớn: chi phí cao – hỏng dây chuyền
• Phát hiện sớm: không dừng máy
• Phát hiện muộn: gián đoạn sản xuất

Theo kinh nghiệm vận hành máy công suất lớn, bảo trì đúng bạc đạn – lò xo – bánh răng giúp giảm 40–50% lỗi cơ khí nghiêm trọng.

7. Giải Pháp Kỹ Thuật Từ Starcopier – Công Ty CP Tập Đoàn Phú Sơn

Starcopier áp dụng quy trình:

• Kiểm tra độ rơ trục
• Đánh giá lực đàn hồi lò xo
• Soi mòn bánh răng bằng mắt kỹ thuật
• Đo nhiệt trục và motor
• Bảo trì theo chu kỳ bản in, không chờ lỗi

Nhờ đó, khách hàng:

• Giảm chi phí sửa chữa lớn
• Duy trì máy vận hành êm, ổn định
• Kéo dài tuổi thọ toàn hệ thống

8. Kết Luận

Trong máy photocopy, độ ổn định không đến từ linh kiện lớn, mà được quyết định bởi hàng loạt chi tiết cơ khí nhỏ.

Bạc đạn – lò xo – bánh răng tuy ít được chú ý, nhưng lại:

• Kiểm soát chuyển động
• Duy trì lực ép
• Đồng bộ nhịp vận hành
• Bảo vệ toàn bộ hệ thống truyền động

Muốn máy photocopy vận hành bền bỉ, êm ái và ổn định lâu dài, đừng bỏ qua những linh kiện nhỏ.

Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong bảo trì chuyên sâu – phòng ngừa sự cố – tối ưu chi phí vận hành, bằng tư duy kỹ thuật thực tế, không sửa chữa bị động.