Trong các dòng máy photocopy đa chức năng hiện đại, ADF (Automatic Document Feeder – bộ nạp bản gốc tự động) là cụm linh kiện đóng vai trò then chốt trong việc scan – copy – fax số lượng lớn. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những bộ phận dễ phát sinh lỗi âm thầm, gây gián đoạn công việc nhưng lại thường bị người dùng đánh giá thấp.

Theo thống kê kỹ thuật từ Starcopier – thương hiệu trực thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, hơn 60% sự cố ADF không đến từ bo mạch, mà xuất phát từ hao mòn cơ học, cảm biến bẩn hoặc sai lệch cơ cấu truyền động. Nếu không chẩn đoán đúng, việc sửa chữa rất dễ rơi vào tình trạng “thay nhầm – lỗi tái diễn”.

1. Biểu Hiện Thường Gặp Khi ADF Bị Lỗi

ADF không hoạt động có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau, không chỉ đơn giản là “không kéo giấy”:

• Đặt tài liệu lên ADF nhưng máy không phản hồi
• ADF kéo giấy được 1 tờ rồi dừng
• Kéo nhiều tờ cùng lúc hoặc bỏ sót trang
• Báo lỗi ADF dù không có kẹt giấy
• Scan/copy qua ADF bị lệch, méo hoặc mất trang

Mỗi biểu hiện trên tương ứng với nhóm nguyên nhân khác nhau, vì vậy cần kiểm tra theo trình tự hệ thống, không nên xử lý cảm tính.

2. Cụm Kéo Giấy ADF (ADF Feed Roller & Separation Roller)

Đây là nguyên nhân chiếm tỷ lệ cao nhất gây lỗi ADF.

Cấu tạo & vai trò
Cụm kéo giấy ADF gồm:

• Feed Roller: kéo giấy từ khay nạp
• Separation Roller/Pad: tách từng tờ giấy

Dấu hiệu hư hỏng

• ADF không kéo giấy hoặc kéo trượt
• Kéo nhiều tờ cùng lúc
• Kéo được nhưng không đều, dễ kẹt

Nguyên nhân kỹ thuật

• Cao su roller bị chai cứng do tuổi thọ
• Bề mặt roller bám bụi giấy, dầu tay
• Separation pad mòn, mất lực ma sát

Trong nhiều trường hợp, chỉ cần vệ sinh hoặc thay roller, không cần thay cả cụm ADF như nhiều người lầm tưởng.

3. Cảm Biến Giấy Trong ADF (ADF Paper Sensor)

ADF sử dụng nhiều cảm biến (sensor) để kiểm soát trạng thái giấy:

• Cảm biến có giấy đầu vào
• Cảm biến giấy đang di chuyển
• Cảm biến giấy ra

Dấu hiệu lỗi

• Báo lỗi ADF ngay khi đặt giấy
• Báo kẹt giấy dù giấy đã ra hết
• ADF dừng giữa chừng không rõ lý do

Nguyên nhân

• Cảm biến bám bụi mực, bụi giấy
• Lẫy cảm biến kẹt cơ khí
• Cảm biến suy yếu tín hiệu theo thời gian

Đây là lỗi không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng có thể gây dừng toàn bộ chức năng scan/copy ADF.

4. Motor Kéo Giấy ADF Và Bộ Truyền Động

ADF có motor riêng hoặc dùng chung motor qua hệ bánh răng.

Dấu hiệu

• ADF không hoạt động hoàn toàn
• Không có tiếng motor khi khởi động ADF
• Có tiếng kêu rè, yếu lực kéo

Nguyên nhân kỹ thuật

• Motor yếu, cuộn dây xuống cấp
• Bánh răng mòn, trượt răng
• Hộp số khô mỡ, tăng ma sát

Nếu tiếp tục sử dụng trong tình trạng này, motor có thể cháy, kéo theo hư hỏng bo điều khiển.

5. Cụm Quang Học ADF (ADF Scan Glass & CIS)

Nhiều người lầm tưởng ADF chỉ liên quan đến kéo giấy, nhưng hệ quang học riêng của ADF cũng là nguyên nhân gây lỗi.

Dấu hiệu

• Scan ADF bị sọc, mất nét
• Scan lệch nội dung
• Một phần tài liệu không hiển thị

Nguyên nhân

• Kính ADF bám bụi hoặc mực
• CIS lệch vị trí
• Cáp tín hiệu lỏng

Lỗi này thường bị nhầm là lỗi phần mềm hoặc lỗi file scan.

6. Bo Mạch Điều Khiển ADF & Cáp Kết Nối

ADF được điều khiển qua:

• Bo ADF riêng hoặc bo phụ
• Cáp tín hiệu kết nối mainboard

Dấu hiệu

• ADF hoạt động lúc được lúc không
• Báo lỗi ngẫu nhiên
• Reset máy tạm hết lỗi rồi tái phát

Nguyên nhân

• Oxid hóa đầu cáp
• Đứt cáp ngầm do gập nhiều
• Bo ADF lỗi linh kiện

Đây là lỗi khó chẩn đoán, cần kỹ thuật viên có kinh nghiệm và sơ đồ mạch.

7. Lỗi Do Thao Tác Người Dùng & Tài Liệu

Không phải lỗi ADF nào cũng do máy.

Các yếu tố thường gặp

• Giấy cong, giấy mỏng, giấy bóng
• Tài liệu ghim kim, dán keo
• Đặt lệch giấy trong khay ADF
• Nạp quá nhiều giấy cùng lúc

Những yếu tố này làm roller mòn nhanh gấp nhiều lần và gây lỗi lặp đi lặp lại.

8. Quy Trình Kiểm Tra ADF Chuẩn Kỹ Thuật

Để xử lý triệt để lỗi ADF, cần đi theo trình tự:

• Kiểm tra giấy & thao tác người dùng
• Vệ sinh roller – pad – cảm biến
• Test motor & truyền động
• Kiểm tra kính ADF & CIS
• Đo tín hiệu cảm biến – kiểm tra cáp
• Cuối cùng mới kết luận hỏng bo

Việc đi đúng thứ tự giúp tránh thay sai linh kiện, giảm chi phí đáng kể.

9. Kết Loại

ADF là hệ thống tổng hợp giữa cơ khí – cảm biến – điện tử – quang học, chỉ cần một mắt xích nhỏ gặp vấn đề cũng khiến toàn bộ ADF không hoạt động. Việc hiểu rõ cấu trúc và dấu hiệu lỗi giúp:

• Xử lý nhanh, đúng trọng tâm
• Tránh thay linh kiện không cần thiết
• Kéo dài tuổi thọ ADF và máy photocopy

Đối với môi trường văn phòng, trung tâm scan – in ấn, bảo trì ADF định kỳ không chỉ giúp tránh lỗi, mà còn đảm bảo hiệu suất làm việc liên tục, ổn định.

Nếu doanh nghiệp bạn đang gặp sự cố ADF lặp lại nhiều lần, Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn sẵn sàng hỗ trợ kiểm tra chuyên sâu – tư vấn giải pháp bền vững – tối ưu chi phí vận hành.