Trong quá trình vận hành máy photocopy, trống và bộ phận quét là hai khu vực nhạy cảm nhất nhưng cũng dễ bị bỏ qua trong bảo trì định kỳ. Rất nhiều trường hợp bản in mờ, sọc, nền xám hoặc scan sai màu không xuất phát từ linh kiện hỏng, mà đến từ bụi mực, dầu bám hoặc thao tác làm sạch sai kỹ thuật.

Theo thống kê thực tế từ Starcopier – Phú Sơn, hơn 40% lỗi chất lượng bản in có thể xử lý triệt để chỉ bằng quy trình làm sạch đúng, không cần thay linh kiện.

1. Vì Sao Cần Làm Sạch Trống Và Bộ Phận Quét Định Kỳ?

1.1. Trống – trung tâm của hệ thống tạo ảnh

Trống là nơi:

• Nhận tín hiệu hình ảnh
• Hút mực
• Chuyển mực sang giấy

Bề mặt trống rất nhạy cảm với trầy xước, dầu mỡ và bụi mực. Chỉ một lớp mực dư mỏng hoặc dấu tay cũng có thể gây:

• Vệt đen lặp lại
• Nền xám
• Mất chi tiết chữ nhỏ

1.2. Bộ phận quét – yếu tố quyết định độ chính xác hình ảnh gốc

Bộ phận quét gồm:

• Kính quét
• Gương phản xạ
• Đèn quét
• Cảm biến hình ảnh

Chỉ cần kính quét bám bụi mực hoặc dấu vân tay:

• Scan bị sọc
• Bản sao mất nét
• Lệch màu hoặc bóng mờ

Làm sạch đúng giúp khôi phục chất lượng gần như ban đầu, giảm hao mòn linh kiện.

2. Nguyên Tắc An Toàn Trước Khi Làm Sạch

Trước khi thao tác, cần tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc sau:

• Tắt nguồn máy hoàn toàn
• Rút dây điện khỏi ổ cắm
• Chờ máy nguội (đặc biệt khu vực cụm sấy)
• Làm việc trong môi trường ít bụi
• Đeo găng tay không xơ (cao su mịn hoặc nitrile)

Không bao giờ:

• Dùng khăn giấy khô ráp
• Dùng cồn nồng độ cao trực tiếp lên trống
• Chạm tay trần vào bề mặt trống

3. Hướng Dẫn Làm Sạch Trống Đúng Kỹ Thuật

3.1. Nhận biết khi trống cần làm sạch

Các dấu hiệu phổ biến:

• Bản in có vệt lặp lại theo chu kỳ
• Nền xám tăng dần
• Chữ bị mờ không đều
• Mực bám loang

Nếu trống chưa đến hạn thay nhưng xuất hiện các dấu hiệu trên, ưu tiên làm sạch trước khi kết luận hỏng.

3.2. Dụng cụ cần chuẩn bị

• Khăn lau chuyên dụng không xơ
• Chổi mềm chống tĩnh điện
• Bình khí thổi tay
• Dung dịch làm sạch trống chuyên dụng (nếu có)
• Khay sạch để đặt trống

3.3. Quy trình làm sạch trống từng bước

Bước 1: Tháo cụm trống cẩn thận

• Tránh nghiêng mạnh
• Không để trống tiếp xúc ánh sáng mạnh quá lâu

Bước 2: Thổi sạch bụi mực bám ngoài

• Dùng khí thổi nhẹ
• Không thổi trực tiếp quá gần

Bước 3: Lau bề mặt trống đúng chiều quay

• Lau nhẹ theo chiều xoay của trống
• Không lau ngược hoặc xoay mạnh

Bước 4: Kiểm tra vết xước và mòn

• Nếu có vết xước sâu → không tiếp tục sử dụng
• Nếu chỉ bám mực → làm sạch là đủ

Bước 5: Đặt trống nghỉ ngắn trước khi lắp lại

• Giúp ổn định điện tích
• Tránh lắp ngay khi trống còn ẩm

3.4. Những lỗi nghiêm trọng khi làm sạch trống

Theo kinh nghiệm của Starcopier:

• Lau trống bằng cồn y tế → phá lớp quang dẫn
• Dùng khăn giấy → trầy vi mô
• Chạm tay trần → mất điện tích cục bộ

Những lỗi này làm trống hỏng nhanh hơn cả không làm sạch.

4. Hướng Dẫn Làm Sạch Bộ Phận Quét Đúng Kỹ Thuật

4.1. Các khu vực cần làm sạch

• Kính quét chính
• Kính nhỏ của bộ nạp bản gốc
• Gương phản xạ
• Đèn quét

4.2. Dụng cụ phù hợp

• Khăn microfiber mềm
• Dung dịch lau kính chuyên dụng (ít cồn)
• Khí thổi tay

Không dùng:

• Nước rửa kính gia dụng
• Khăn có xơ vải
• Dung môi mạnh

4.3. Quy trình làm sạch bộ phận quét

Bước 1: Mở nắp bộ quét nhẹ nhàng
Tránh va chạm gương phản xạ

Bước 2: Lau kính quét chính

• Lau theo một chiều
• Không ấn mạnh

Bước 3: Lau kính nhỏ của bộ nạp bản gốc
Đây là vị trí gây sọc scan phổ biến nhất

Bước 4: Làm sạch gương phản xạ (nếu tiếp cận được)

• Lau rất nhẹ
• Tránh lệch góc gương

Bước 5: Đóng nắp và test bản scan

• Kiểm tra sọc, bóng mờ
• So sánh trước – sau khi làm sạch

5. Những Lỗi Thường Gặp Khi Làm Sạch Bộ Phận Quét

• Chỉ lau kính lớn, bỏ quên kính nhỏ
• Lau quá mạnh làm lệch gương
• Dùng dung dịch có dầu → bám bụi nhanh hơn
• Không test lại sau khi vệ sinh

Sai kỹ thuật có thể khiến scan lỗi nặng hơn trước.

6. Tần Suất Làm Sạch Khuyến Nghị

Theo khuyến nghị từ Starcopier – Phú Sơn:

• Văn phòng thông thường: 1–2 tháng/lần
• Máy chạy số lượng lớn: 2–3 tuần/lần
• Môi trường nhiều bụi: tăng tần suất gấp đôi

7. Khi Nào Không Nên Chỉ Làm Sạch?

Không nên tiếp tục làm sạch nếu:

• Trống trầy xước sâu
• Lớp quang dẫn bong
• Kính quét nứt hoặc mờ vĩnh viễn
• Gương phản xạ lệch chuẩn

Khi đó cần đánh giá thay thế linh kiện, tránh làm hỏng lan sang bộ phận khác.

Kết Luận

Làm sạch trống và bộ phận quét không chỉ là thao tác vệ sinh, mà là một quy trình kỹ thuật đòi hỏi hiểu biết và sự cẩn trọng. Thực hiện đúng giúp:

• Khôi phục chất lượng bản in
• Giảm hao mòn linh kiện
• Tránh thay thế không cần thiết
• Tiết kiệm chi phí vận hành dài hạn

Từ kinh nghiệm thực tế của Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, bảo trì đúng kỹ thuật luôn hiệu quả hơn sửa chữa khi đã hỏng.

Đừng chờ máy báo lỗi mới vệ sinh – hãy chủ động làm sạch đúng cách để máy luôn hoạt động ổn định.