Trong quá trình vận hành máy photocopy, hiện tượng bóng mờ (ghosting) là một trong những lỗi chất lượng bản in nguy hiểm nhưng dễ bị xem nhẹ. Ở giai đoạn đầu, bóng mờ chỉ xuất hiện rất nhẹ, khó nhận ra nếu không quan sát kỹ. Tuy nhiên, nếu không xử lý đúng nguyên nhân gốc rễ, hiện tượng này sẽ gia tăng theo thời gian, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng in, làm giảm tuổi thọ linh kiện và phát sinh nhiều lỗi thứ cấp khác.

Theo tổng hợp kinh nghiệm kỹ thuật từ Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, ghosting không đơn thuần là lỗi “in không sạch”, mà là hệ quả của sự mất cân bằng điện – nhiệt – cơ học trong toàn bộ chu trình tạo ảnh.

1. Hiện Tượng Bóng Mờ (Ghosting) Là Gì?

Bóng mờ là hiện tượng:

• Hình ảnh, chữ hoặc chi tiết đã in bị lặp lại mờ nhạt ở các vị trí tiếp theo trên cùng trang
• Khoảng cách lặp thường đều và có chu kỳ
• Dễ thấy nhất ở các vùng in đậm, mảng đen lớn

Ghosting thường không làm máy báo lỗi ngay, khiến người dùng nhầm lẫn rằng đây chỉ là vấn đề mực hoặc file in.

2. Cơ Chế Hình Thành Hiện Tượng Bóng Mờ

2.1. Điện Tích Dư Trên Bề Mặt Trống

Trong chu trình in, trống phải:

• Được nạp điện
• Ghi ảnh
• Hút mực
• Chuyển mực
• Xả điện hoàn toàn

Khi quá trình xả điện không triệt để, điện tích dư sẽ:

• Giữ lại “dấu vết” của hình ảnh trước
• Gây hiện tượng in lặp mờ ở vòng quay tiếp theo

Nguyên nhân thường gặp:

• Trống lão hóa
• Bề mặt trống mất tính quang dẫn
• Thanh xả điện bám bụi mực

2.2. Mực Không Được Thu Hồi Hoàn Toàn

Sau khi chuyển ảnh, mực dư phải được:

• Cleaning blade gạt sạch
• Đưa vào khoang mực thải

Nếu:

• Cleaning blade mòn
• Lực ép không đều
• Mực vón hoặc nhiễm ẩm

→ mực dư bám lại trên trống và tái xuất hiện dưới dạng bóng mờ.

2.3. Nhiệt Độ Cụm Sấy Không Ổn Định

Cụm sấy có nhiệm vụ:

• Làm chảy mực
• Cố định mực lên giấy

Khi:

• Nhiệt độ thấp hơn chuẩn
• Nhiệt phân bố không đều
• Phim sấy mòn lớp chống dính

Mực không bám triệt để, một phần mực:

• Bám ngược lên trống
• Quay lại chu trình tiếp theo → tạo ghosting

2.4. Sai Lệch Chu Kỳ Cơ Khí

Khoảng cách lặp của bóng mờ thường trùng với chu vi của:

• Trống
• Lô sấy
• Phim sấy

Điều này cho thấy ghosting liên quan trực tiếp đến linh kiện quay, không phải lỗi ngẫu nhiên.

3. Các Nhóm Nguyên Nhân Gây Ghosting Thường Gặp

3.1. Nhóm Linh Kiện Trống

• Trống đã vượt ngưỡng bản in
• Lớp quang dẫn suy giảm
• Trống bị nhiễm mực hoặc trầy xước vi mô

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

3.2. Nhóm Cleaning Blade

• Mép gạt chai cứng
• Độ đàn hồi không đều
• Bám mực khô lâu ngày

Cleaning blade không sạch → mực dư quay vòng → bóng mờ.

3.3. Nhóm Cụm Sấy

• Phim sấy mòn
• Tai sấy lệch
• Lô ép yếu
• Dầu sấy không phù hợp

Ghosting do sấy thường đi kèm:

• Mực dễ bong
• Bề mặt in thiếu độ “ăn mực”

3.4. Nhóm Điện – Điều Khiển

• Điện áp nạp trống sai
• Bo điều khiển xả điện hoạt động kém
• Cảm biến điện áp sai lệch

Nhóm này ít gặp nhưng rất khó chẩn đoán nếu thiếu kinh nghiệm.

4. Dấu Hiệu Phân Biệt Ghosting Với Các Lỗi Tương Tự

Nhận diện đúng giúp tránh thay sai linh kiện.

5. Phương Pháp Chẩn Đoán Ghosting Theo Hướng Kỹ Thuật

5.1. Đo Khoảng Cách Lặp

• Đo khoảng cách giữa hai hình mờ
• So với chu vi trống / phim sấy

→ Xác định nhanh cụm gây lỗi.

5.2. In Test Mảng Đen Liên Tục

• In nhiều trang đen
• Quan sát mức độ tăng ghosting

Nếu tăng dần → vấn đề xả điện hoặc mực dư.

5.3. Kiểm Tra Trạng Thái Trống Và Cleaning Blade

• Quan sát bề mặt trống dưới ánh sáng xiên
• Kiểm tra mép gạt

Đây là bước bắt buộc trong quy trình Starcopier.

6. Cách Khắc Phục Hiện Tượng Bóng Mờ

6.1. Giải Pháp Ngắn Hạn

• Vệ sinh trống và cleaning blade
• Kiểm tra thông số sấy
• Điều chỉnh mật độ mực phù hợp

Áp dụng khi ghosting còn nhẹ.

6.2. Giải Pháp Triệt Để

• Thay trống khi lớp quang dẫn suy giảm
• Thay cleaning blade đúng chuẩn
• Bảo trì hoặc phục hồi cụm sấy
• Kiểm tra và hiệu chỉnh điện áp

Starcopier khuyến nghị xử lý theo cụm, không thay đơn lẻ.

7. Vì Sao Ghosting Cần Được Xử Lý Sớm?

Nếu kéo dài:

• Bản in ngày càng xấu
• Mực dư làm hỏng cụm sấy
• Trống mòn nhanh bất thường
• Chi phí sửa chữa tăng theo cấp số nhân

Ghosting là lỗi báo trước cho nhiều hư hỏng nghiêm trọng hơn.

8. Giải Pháp Từ Starcopier – Phú Sơn

Starcopier không chỉ xử lý biểu hiện, mà:

• Phân tích cơ chế hình thành lỗi
• Truy ngược chu trình tạo ảnh
• Kiểm tra đồng bộ điện – cơ – nhiệt

Giúp máy:

• Hết bóng mờ
• In ổn định lâu dài
• Không tái lỗi sau thời gian ngắn

9. Kết Luận

Hiện tượng bóng mờ không phải lỗi ngẫu nhiên, mà là hệ quả của sự mất cân bằng trong hệ thống tạo ảnh. Việc xử lý đúng nguyên nhân ngay từ giai đoạn sớm giúp:

• Duy trì chất lượng bản in
• Bảo vệ trống và cụm sấy
• Giảm chi phí vận hành dài hạn

Nếu máy photocopy của bạn xuất hiện bóng mờ dù rất nhẹ, đó chính là lúc cần kiểm tra kỹ thuật chuyên sâu.

Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn
Chẩn đoán đúng – xử lý tận gốc – vận hành bền vững.