Cò sấy và cò ép — hai chi tiết cơ khí nhỏ bé, thường ít được để ý — lại đóng vai trò then chốt trong chu trình kết thúc mỗi lần in: giúp giấy ra mượt, khô mực, không dính dải giấy hay bị kẹt ở đầu ra. Nhìn từ góc độ kỹ thuật, chúng điều khiển chính xác việc tách, dẫn và đẩy giấy ra khỏi cụm sấy (fuser) đến khay đựng cuối cùng. Khi một trong hai bộ phận này hoạt động không chuẩn, hậu quả thường là kẹt giấy cuối bản — một trong những dạng kẹt gây phiền toái nhất vì xảy ra ngay khi in xong, dễ làm hỏng bản in và gây gián đoạn quy trình.

Bài viết này phân tích chi tiết cấu tạo, nguyên lý, cơ chế chống kẹt, các nguyên nhân gây hỏng, dấu hiệu nhận biết, phương án bảo dưỡng — và lý do vì sao doanh nghiệp nên ưu tiên kiểm tra, bảo trì phần này — dưới góc nhìn chuyên sâu của Starcopier — Phú Sơn.

1. Cò sấy và cò ép là gì? Cấu tạo & vị trí trong máy

Cò sấy (Exit/Fuser Sensor Arm/ Exit Pawl) thường là một cần hoặc chốt nhỏ đặt ở vùng ra của cụm sấy. Khi giấy đi qua cụm sấy, cò sấy sẽ:

• Cảm nhận sự xuất hiện của tờ giấy;
• Giữ hoặc nâng một phần giấy để đảm bảo giấy không bám dính lên bề mặt lô sấy;
• Hỗ trợ tách giấy khỏi lô sấy (khi cần) trước khi chuyển sang khu vực tiếp theo.

Cò ép (Output/Delivery Roller Pawl hoặc Registration/Delivery Pawl) nằm gần khay đầu ra; chức năng chính:

• Hỗ trợ ép và dẫn giấy vào khay đầu ra;
• Tạo lực và góc đưa giấy đúng, tránh lệch hoặc xếp chồng sai;
• Đóng/mở cơ cấu tách giấy để tránh dồn nén nhiều trang ở vùng ra.

Vật liệu làm cò thường là nhựa kỹ thuật chịu nhiệt (vùng cụm sấy) hoặc hợp kim nhẹ. Chúng gắn với lò xo, trục nhỏ và cảm biến/limit switch để đồng bộ với logic điều khiển của máy.

2. Nguyên lý chống kẹt giấy cuối bản: sự phối hợp tinh tế

Quá trình chống kẹt cuối bản không phải chỉ là “đẩy giấy ra”. Nó là một chuỗi hành động cơ điện phối hợp với cảm biến và phần mềm điều khiển:

• Nhận biết trạng thái giấy: Cảm biến ở đầu ra dò vị trí tờ giấy khi nó rời cụm sấy. Nếu tờ giấy chưa rời sau thời gian quy định, cò sẽ thực hiện hành động can thiệp.
• Tháo dính (Release): Nếu giấy dính vào lô sấy do mực vẫn ướt hoặc băng teflon bị lỗi, cò sấy sẽ tách một góc nhỏ, giúp không để toàn bộ bề mặt tiếp xúc với lô sấy.
• Đền bù ma sát & định vị: Cò ép hoạt động tạo lực kéo chính xác để chuyển giấy vào khay, đồng thời giữ tỷ lệ xếp chồng chuẩn.
• Đối phó trường hợp bất thường: Nếu giấy quá dày hoặc dính mực, hệ thống có thể kích hoạt chu trình đảo ngược nhẹ (reverse) hoặc chạy chậm để giải phóng tờ giấy bằng thao tác phối hợp giữa cò và roller.

Sự hoàn hảo của chuỗi này phụ thuộc vào độ chính xác cơ khí (cao su roller, lò xo cò), cảm biến (photo-interrupter, optical sensor) và software timing (offset, delays).

3. Tại sao kẹt giấy cuối bản gây hậu quả nặng nề?

• Phá hỏng bản in: Khi giấy dính mực vẫn bị kéo, mực bị kéo lê, làm lem và hỏng nội dung.
• Tổn hại cụm sấy: Cố gắng kéo giấy dính có thể làm bong lớp chống dính tróc bề mặt lô sấy. Chi phí thay lô sấy cao.
• Nguy cơ kéo hư trống & trục từ: Kẹt tác động lực lớn, gây lệch trống hoặc làm mòn trục từ.
• Gián đoạn quy trình: Tại văn phòng đông người, kẹt cuối bản gây ùn ứ công việc, mất thời gian sửa chữa và chờ ứng cứu kỹ thuật.
• Rủi ro an toàn: Cụm sấy rất nóng; thao tác sai có thể gây bỏng.

Do đó, một hệ thống cò/ep nhỏ nhưng hoạt động hiệu quả là bảo hiểm rủi ro quan trọng cho toàn bộ máy.

4. Nguyên nhân khiến cò sấy/ cò ép hỏng hoặc hoạt động không hiệu quả

  4.1. Bụi mực & cặn bám

• Mực kém chất lượng, giấy bụi hoặc dư mực trong đường giấy tạo lớp bám trên bề mặt cò, lò xo và trục, làm kẹt chuyển động hoặc làm cò không tự hồi về đúng vị trí.

  4.2. Lão hóa vật liệu

• Nhựa kỹ thuật, lò xo, hoặc bạc đạn nhỏ sẽ mỏi sau hàng trăm nghìn chu kỳ — lò xo yếu khiến cò không tạo đủ lực tách; nhựa nứt, méo làm góc tách sai.

  4.3. Nhiệt độ và hóa chất

• Khu vực cụm sấy có nhiệt cao. Vật liệu kém chịu nhiệt sẽ biến dạng; mỡ hoặc hóa chất không phù hợp (ví dụ dung dịch tẩy mạnh) làm hỏng phần bề mặt cò.

  4.4. Lắp sai, va chạm cơ khí

• Trong quá trình bảo trì nghiệp dư, tháo lắp không đúng vị trí dễ gây khớp lệch. Vật rơi vào đường giấy (ghim, kẹp) cũng làm cò va đập hư.

  4.5. Cảm biến lỗi / suy giảm

• Cảm biến quang bị mờ do bụi hoặc lệch vị trí sẽ đưa logic điều khiển vào trạng thái sai, khiến cò không kích hoạt khi cần.

5. Dấu hiệu nhận biết vấn đề ở cò sấy/ cò ép

• Giấy dính mực hoặc nhăn nhẹ ngay ở đầu ra.
• Máy báo Paper Jam tại vị trí Exit hoặc Fuser liên tục sau mỗi vài bản.
• Bản in bị trượt lệch, xếp chồng không đều ở khay.
• Có tiếng kêu lạ (cạch, lộc cộc) tại khu vực ra.
• Quan sát thấy cò không trở về vị trí nghỉ hoặc chuyển động giật cục.

Phát hiện sớm giúp giảm thiệt hại: chỉ cần vệ sinh, điều chỉnh lò xo, hoặc thay chi tiết nhỏ thay vì sửa lò sấy đắt tiền.

6. Quy trình kiểm tra & bảo dưỡng chuyên nghiệp

Kiểm tra hằng ngày / tuần (nhân viên văn phòng)

• Quan sát đầu ra sau giờ in cao điểm; loại bỏ giấy vụn, kẹp giấy.
• Vệ sinh nhẹ cảm biến quang bằng khăn khô mềm.
• Chú ý tiếng kêu bất thường.

Bảo dưỡng định kỳ (kỹ thuật viên, 1–3 tháng)

• Tắt máy và chờ nguội trước khi thao tác.
• Tháo panel ra để tiếp cận cò sấy và cò ép.
• Vệ sinh bằng cồn isopropyl 70% cho bề mặt, dùng tăm bông cho khe hẹp.
• Kiểm tra độ đàn hồi lò xo: thay lò xo yếu, kiểm tra vị trí khớp.
• Bôi trơn điểm quay bằng mỡ chuyên dụng (không dùng silicon ăn mực).
• Kiểm tra cảm biến: vệ sinh, căn chỉnh lại vị trí; thử in test.
• Kiểm tra góc tách: đảm bảo cò nâng/tách theo thông số hãng (mm/độ).
• Thay thế linh kiện hao mòn: nhựa cò, lò xo, bushings, nếu xuất hiện vết rạn, mòn.

Starcopier cung cấp danh mục kiểm tra 20+ mục cho khu vực đầu ra — đảm bảo chuẩn hoá bảo dưỡng, giảm rủi ro lỗi.

7. Các giải pháp thiết kế & cải tiến để giảm kẹt giấy cuối bản

Những dòng máy hiện đại áp dụng nhiều thiết kế nhằm hạn chế kẹt cuối bản:

• Cò phủ PTFE/ chống dính chống dính mực;
• Cảm biến đa điểm để phát hiện sớm tờ giấy dính;
• Cơ chế đảo ngược nhẹ để giải phóng tờ giấy dính trước khi kéo mạnh;
• Hệ dẫn góc chuẩn (guide flanges) giúp giấy ra thẳng, giảm xếp chồng sai;
• Vật liệu nhiệt cao cấp cho vùng gần fuser, giảm biến dạng.

Những cải tiến này làm giảm sự phụ thuộc vào thao tác con người và tăng độ ổn định ở môi trường in tải cao.

8. Khi nào cần thay thế — chi phí và ưu tiên

• Thay lò xo: khi cò không hồi đủ lực. Chi phí thấp nhưng hiệu quả lớn.
• Thay cò nhựa: nếu có rạn nứt, biến dạng. Trung bình chi phí phần cứng thấp nhưng cần kỹ thuật viên lắp đúng.

Starcopier khuyến nghị: ưu tiên thay chi tiết nhỏ ngay khi phát hiện để tránh hỏng cụm sấy hay trống — chi phí thay lô sấy/trống cao gấp nhiều lần.

9. Quy trình xử lý kẹt giấy cuối bản an toàn

• Dừng máy; ngắt nguồn nếu cần thao tác sâu.
• Chờ cụm sấy nguội để tránh bỏng.
• Theo hướng dẫn hãng để mở cover; kéo giấy theo chiều thoát, không giật mạnh.
• Kiểm tra bề mặt lô sấy, trống nếu có dính mực hoặc trầy.
• Vệ sinh, thử in 1–3 bản test; nếu lỗi tái phát, gọi kỹ thuật viên uy tín (ví dụ Starcopier).

10. Lý do doanh nghiệp nên chọn dịch vụ chuyên nghiệp (Starcopier – Phú Sơn)

• Kinh nghiệm xử lý sự cố đầu ra: Starcopier có checklist chuyên sâu cho mọi model (Ricoh, Canon, Konica, Toshiba…).
• Kho linh kiện chính hãng & tương thích: cung cấp các cò, lò xo, chất lượng, giảm rủi ro hỏng nhanh.
• Bảo dưỡng định kỳ theo hợp đồng: giảm tần suất kẹt giấy, kéo dài tuổi thọ lô sấy & trống.
• Dịch vụ 24/7 & đội kỹ thuật chuyên sâu: xử lý kịp thời

Kết luận

Cò sấy và cò ép — dù nhỏ — là những “người giữ tuyến” cho vòng cuối cùng của quá trình in. Chúng đảm bảo giấy rời khỏi lô sấy một cách an toàn, không dính mực, không nhăn và được xếp chồng chính xác. Bảo dưỡng định kỳ, sử dụng vật tư chất lượng, và xử lý kịp thời các dấu hiệu hỏng sẽ giảm đáng kể rủi ro kẹt giấy cuối bản, bảo vệ cụm sấy, trống và giữ nguồn in ấn của tổ chức luôn ổn định.

Nếu bạn cần một lịch bảo dưỡng, checklist kỹ thuật cho đầu ra hoặc muốn đặt lịch kiểm tra định kỳ, Starcopier – Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Phú Sơn sẵn sàng hỗ trợ tư vấn và triển khai dịch vụ chuyên nghiệp. Hãy để chúng tôi giúp bạn loại bỏ nỗi lo kẹt giấy — từ những chi tiết nhỏ nhất.