Trong hệ thống máy photocopy hiện đại, cụm sấy (Fuser Unit) là bộ phận đảm nhiệm giai đoạn cuối cùng nhưng mang tính quyết định: cố định mực vĩnh viễn lên bề mặt giấy thông qua cơ chế nhiệt độ và áp lực ép.

Khi cụm sấy hoạt động ổn định, bản in sẽ:

• Khô mực hoàn toàn
• Không bong tróc khi gập giấy
• Không lem khi chạm tay
• Giữ được độ sắc nét và độ đậm tiêu chuẩn

Tuy nhiên, khi xuất hiện các hiện tượng như lem mực, nhăn giấy, kẹt giấy vùng sau máy hoặc báo lỗi nhiệt, câu hỏi thường gặp là:

Việc quyết định sai không chỉ làm tăng chi phí mà còn có thể gây hư hỏng lan sang bo nguồn cao áp, main điều khiển và các linh kiện liên quan.

Dưới góc nhìn kỹ thuật chuyên sâu, đội ngũ kỹ sư của Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn sẽ phân tích rõ từng trường hợp để doanh nghiệp có cơ sở đánh giá chính xác.

1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cụm sấy

Trên các dòng máy văn phòng và công nghiệp của Ricoh hoặc Toshiba, cụm sấy tiêu chuẩn bao gồm:

• Film sấy (Fuser Film Sleeve) – Ống film chịu nhiệt quay quanh thanh nhiệt
• Thanh nhiệt / đèn sấy – Tạo nhiệt độ từ 160–200°C
• Trục ép (Pressure Roller) – Tạo áp lực ép giấy và mực
• Thermistor (cảm biến nhiệt) – Giám sát nhiệt độ bề mặt film
• Thermostat (cầu chì nhiệt) – Bảo vệ chống quá nhiệt
• Hệ thống bánh răng – bạc đạn truyền động

Nguyên lý hoạt động:

1. Thanh nhiệt làm nóng film
2. Giấy đi qua khe giữa film và trục ép
3. Nhiệt độ làm chảy hạt mực (toner)
4. Áp lực ép mực thấm vào sợi giấy

Bất kỳ sai lệch nào về nhiệt – áp lực – độ ổn định quay đều có thể làm giảm chất lượng bản in.

2. Khi nào chỉ cần thay film sấy?

Film là bộ phận hao mòn nhanh nhất do chịu ma sát và nhiệt độ cao liên tục. Tuy nhiên, chỉ thay film chỉ hiệu quả khi hệ thống còn đồng bộ.

2.1 Film rách, bong lớp chống dính nhưng trục ép còn tốt

Dấu hiệu:

• Bản in xuất hiện vết lặp theo chu vi film
• Có tiếng sột soạt nhẹ
• Mực bám dính lên bề mặt film

Nếu trục ép chưa chai, nhiệt ổn định, không có lỗi SC liên quan đến nhiệt, thì thay film là giải pháp kinh tế và hợp lý.

2.2 Lem mực nhẹ, không kèm báo lỗi nhiệt

Khi film mòn lớp phủ chống dính:

• Mực có thể bám lại trên film
• Tái in ngược lên trang sau
• Lem nhẹ ở vùng rìa giấy

Nếu thanh nhiệt vẫn đạt nhiệt chuẩn, không có dao động nhiệt lớn, có thể thay film đơn lẻ.

2.3 Máy chưa vượt chu kỳ bảo trì tổng thể

Tuổi thọ trung bình:

• Film: 150.000 – 300.000 bản
• Trục ép: 300.000 – 500.000 bản

Nếu máy mới ở giai đoạn đầu chu kỳ, khả năng các linh kiện còn lại vẫn đảm bảo.

Theo kinh nghiệm kỹ thuật của Starcopier – Phú Sơn, thay film đúng kỹ thuật có thể khôi phục 80–90% hiệu suất cụm sấy khi hệ thống còn đồng bộ.

3. Khi nào bắt buộc thay cả cụm sấy?

Đây là nhóm trường hợp thay film sẽ không giải quyết triệt để vấn đề.

3.1 Trục ép đã chai hoặc biến dạng

Trục ép là bộ phận tạo áp lực. Khi:

• Cao su mất đàn hồi
• Bề mặt bị lún
• Xuất hiện vết lõm theo chiều dài

Thì dù film mới, mực vẫn không được ép đều.

Kết quả:

• Nhăn giấy
• Bong mực khi gập
• Lỗi lặp lại nhanh chóng

Trong trường hợp này, thay cả cụm sẽ đảm bảo ổn định lâu dài.

3.2 Thanh nhiệt suy giảm hiệu suất

Biểu hiện:

• Máy báo lỗi SC nhiệt
• Nhiệt độ dao động thất thường
• Thời gian khởi động lâu

Thanh nhiệt yếu sẽ khiến mực không chảy hoàn toàn, gây lem hoặc bong tróc.

Thay film khi thanh nhiệt đã yếu chỉ là giải pháp tạm thời.

3.3 Hệ thống truyền động mòn

Bánh răng và bạc đạn mòn có thể gây:

• Tiếng kêu lạch cạch
• Rung mạnh khi in
• Film quay không đều

Film mới lắp vào sẽ nhanh chóng bị hỏng nếu cơ cấu truyền động không ổn định.

3.4 Cụm sấy đã vượt chu kỳ 400.000 – 600.000 bản

Khi máy đã hoạt động ở mức cao:

• Film mòn
• Trục ép lão hóa
• Cảm biến nhiệt sai lệch
• Bạc đạn hao mòn

Việc thay lẻ từng linh kiện có thể khiến chi phí cộng dồn cao hơn thay cụm đồng bộ.

Theo thống kê nội bộ của Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, thay cụm đồng bộ khi máy quá chu kỳ giúp giảm hơn 35% lỗi tái phát trong 6 tháng tiếp theo.

4. Rủi ro khi thay film không đúng thời điểm

Nhiều doanh nghiệp chọn thay film vì chi phí thấp, nhưng nếu hệ thống đã xuống cấp đồng bộ, có thể dẫn đến:

• Film mới cháy nhanh
• Cao áp nguồn quá tải
• Main điều khiển hỏng do lỗi nhiệt lặp lại
• Gián đoạn vận hành kéo dài

Chi phí khắc phục khi đó cao hơn nhiều so với thay cụm từ đầu.

5. Nguyên tắc chẩn đoán kỹ thuật chuyên nghiệp

Tại Starcopier – Phú Sơn, quy trình đánh giá trước khi quyết định thay film hay thay cụm bao gồm:

1. Đo nhiệt độ thực tế khi in tải cao
2. Kiểm tra độ đàn hồi trục ép
3. Đánh giá độ mòn bánh răng truyền động
4. Quan sát độ ổn định vòng quay film
5. So sánh mật độ in trước và sau test nhiệt

Chỉ khi toàn bộ hệ thống đạt chuẩn, mới khuyến nghị thay film riêng.

6. Giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp sử dụng máy công suất lớn

Đối với văn phòng in trên 10.000 bản/tháng:

• Không nên chờ đến khi lỗi nghiêm trọng mới thay
• Cần bảo trì định kỳ theo chu kỳ bản in
• Ưu tiên linh kiện đạt chuẩn thay vì hàng trôi nổi

Việc đầu tư đúng thời điểm giúp:

• Duy trì chất lượng bản in ổn định
• Giảm rủi ro hỏng dây chuyền
• Kiểm soát chi phí dài hạn

Kết luận

Quyết định chỉ thay film hay thay cả cụm sấy phụ thuộc vào:

• Tình trạng trục ép
• Hiệu suất thanh nhiệt
• Độ ổn định truyền động
• Chu kỳ vận hành tổng thể

Nếu hệ thống còn đồng bộ và chỉ hao mòn lớp film → thay film là giải pháp kinh tế.Nếu cụm đã lão hóa đồng thời hoặc có lỗi nhiệt – cơ khí → nên thay cả cụm để đảm bảo vận hành bền vững.Với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực cung cấp, bảo trì và tối ưu thiết bị in ấn, Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn luôn khuyến nghị doanh nghiệp đánh giá toàn diện trước khi thay thế, nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư và sự ổn định lâu dài của hệ thống.