Trong vận hành máy photocopy, phần lớn sự chú ý thường tập trung vào các linh kiện “chính” như trống, cụm sấy, bộ từ, bo mạch. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế của đội ngũ kỹ thuật Starcopier – Phú Sơn, rất nhiều lỗi nghiêm trọng lại bắt nguồn từ các linh kiện thứ cấp – những chi tiết nhỏ như lò xo, trục dẫn, bạc đạn, chốt liên kết, bánh răng phụ.

Dù không trực tiếp tạo ảnh hay sinh nhiệt, các linh kiện này giữ vai trò định hình lực – duy trì vị trí – đảm bảo chuyển động chính xác. Khi chúng suy giảm, hiệu suất máy sẽ giảm dần một cách âm thầm, khó phát hiện cho đến khi lỗi lan rộng.

1. Linh Kiện Thứ Cấp Là Gì Và Vì Sao Thường Bị Bỏ Qua?

1.1. Khái niệm linh kiện thứ cấp

Linh kiện thứ cấp là những chi tiết:

• Không trực tiếp tham gia tạo ảnh
• Không tiêu hao nhanh như mực, trống
• Nhưng quyết định độ chính xác cơ học

Bao gồm:

• Lò xo hồi vị
• Trục dẫn hướng
• Bạc đạn
• Chốt giữ
• Bánh răng trung gian
• Thanh cân bằng lực

1.2. Lý do thường bị bỏ qua

• Không được cảnh báo bằng mã lỗi
• Không ảnh hưởng ngay đến bản in
• Chỉ gây sai lệch rất nhỏ ban đầu

Chính vì vậy, khi phát hiện thì lỗi đã lan sang linh kiện chính, khiến chi phí sửa chữa tăng mạnh.

2. Lò Xo – Linh Kiện Nhỏ Nhưng Quyết Định Lực Chuẩn

2.1. Vai trò kỹ thuật của lò xo

Trong máy photocopy, lò xo đảm nhiệm:

• Tạo lực ép ổn định
• Hồi vị cơ cấu chuyển động
• Giữ khoảng cách chính xác giữa các linh kiện

Xuất hiện nhiều tại:

• Cụm kéo giấy
• Cụm sấy
• Cụm gạt mực
• Cụm tách giấy

2.2. Khi lò xo suy yếu, điều gì xảy ra?

Lò xo mất lực hoặc biến dạng sẽ gây:

• Lực ép không đều
• Trễ hồi vị
• Sai lệch thời điểm hoạt động

Hậu quả thực tế:

• Kẹt giấy rải rác
• Mực không được gạt sạch
• Giấy thoát chậm → lỗi cuối bản

Lỗi rất “vặt”, nhưng lặp lại liên tục, làm giảm hiệu suất tổng thể.

3. Trục Dẫn – Yếu Tố Giữ Độ Thẳng Và Độ Đồng Trục

3.1. Chức năng của trục dẫn

Trục dẫn có nhiệm vụ:

• Dẫn hướng chuyển động quay hoặc trượt
• Giữ các linh kiện làm việc đúng trục
• Phân bổ lực đều hai bên

Xuất hiện trong:

• Cụm kéo giấy
• Cụm sấy
• Hệ thống truyền động

3.2. Trục dẫn mòn gây lỗi gì?

Khi trục dẫn mòn hoặc cong nhẹ:

• Chuyển động bị lệch
• Tăng ma sát cục bộ
• Sinh rung động nhỏ

Biểu hiện bên ngoài:

• Tiếng kêu lạch cạch
• Giấy vào lệch mép
• Bản in lệch nhẹ nhưng khó xác định nguyên nhân

Đây là nhóm lỗi mà thay linh kiện chính vẫn không hết, nếu không xử lý trục dẫn.

4. Bạc Đạn – “Thước Đo” Độ Ổn Định Cơ Khí

4.1. Vai trò của bạc đạn

Bạc đạn giúp:

• Giảm ma sát quay
• Ổn định tốc độ
• Giảm rung và tiếng ồn

4.2. Khi bạc đạn xuống cấp

Bạc đạn khô mỡ hoặc mòn sẽ:

• Tăng lực cản
• Sinh nhiệt cục bộ
• Làm motor phải tải nặng hơn

Hậu quả:

• Motor nhanh hỏng
• Tiếng ồn tăng
• Tốc độ in không ổn định

Chi phí thay bạc đạn rất thấp, nhưng nếu bỏ qua, có thể dẫn đến hỏng motor hoặc bo điều khiển.

5. Bánh Răng Phụ Và Chốt Liên Kết – Điểm Yếu Trong Truyền Động

5.1. Bánh răng phụ

Bánh răng phụ không chịu tải lớn nhưng:

• Truyền thời điểm
• Đồng bộ chuyển động

Khi mòn:

• Lệch pha hoạt động
• Kẹt giấy bất thường
• Lỗi xuất hiện không cố định

5.2. Chốt liên kết

Chốt giữ lỏng sẽ:

• Gây rung
• Sai vị trí tương đối
• Làm các linh kiện khác mòn nhanh hơn

6. Vì Sao Linh Kiện Thứ Cấp Ảnh Hưởng Trực Tiếp Đến Hiệu Suất?

Hiệu suất máy photocopy không chỉ là:

• Tốc độ in
• Số bản in/ngày

Mà còn là:

• Độ ổn định
• Thời gian dừng máy
• Tần suất lỗi lặp lại

Linh kiện thứ cấp suy yếu sẽ:

• Làm máy phải bù lực
• Tăng tải cho linh kiện chính
• Giảm tuổi thọ toàn hệ thống

Hiệu suất giảm từ từ nhưng liên tục, khó nhận biết nếu không có kinh nghiệm kỹ thuật.

7. Góc Nhìn Bảo Trì Của Starcopier – Phú Sơn

Starcopier không chỉ kiểm tra:

• Trống
• Sấy
• Bộ từ

Mà luôn:

• Đo lực lò xo
• Kiểm tra độ rơ trục
• Nghe tiếng vận hành
• Đánh giá rung động

Bởi vì:

“Máy chạy êm chưa chắc là máy khỏe – máy chạy đều mới là máy ổn định.”

8. Kết Luận

Linh kiện thứ cấp không tạo ra bản in, nhưng quyết định cách bản in được tạo ra một cách ổn định hay không.
Bỏ qua lò xo, trục dẫn, bạc đạn… chính là bỏ qua nền móng cơ khí của máy photocopy.

Để tối ưu hiệu suất và chi phí vận hành dài hạn, doanh nghiệp cần:

• Hiểu đúng vai trò linh kiện thứ cấp
• Bảo trì theo chuỗi, không theo từng điểm
• Đồng hành cùng đơn vị kỹ thuật có tư duy hệ thống

Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn
luôn tiếp cận kỹ thuật từ gốc rễ, để máy vận hành bền – ổn định – tiết kiệm.