Trong hệ thống sấy (Fuser Unit) của máy photocopy, dầu sấy (Fuser Oil) là một thành phần không trực tiếp tạo nhiệt nhưng lại quyết định khả năng tách giấy – chống dính mực – bảo vệ bề mặt film/lô sấy. Rất nhiều sự cố nghiêm trọng như kẹt giấy cuối bản, bong mực, rách film, lỗi nhiệt SC… đều bắt nguồn từ sự suy giảm hoặc biến đổi tính chất của dầu sấy trong môi trường nhiệt cao.

Theo kinh nghiệm thực tế từ Starcopier – thương hiệu kỹ thuật trực thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn, hơn 60% các ca hỏng cụm sấy sớm có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến chu trình bốc hơi – phân hủy – tái bám cặn của dầu sấy.

1. Dầu Sấy Là Gì? Vai Trò Thực Sự Trong Cụm Sấy

Dầu sấy là một loại dầu chịu nhiệt, được sử dụng trong các dòng máy photocopy dùng film sấy hoặc lô sấy có yêu cầu chống dính cao.

Chức năng chính:

• Tạo lớp màng chống dính giữa mực nóng và bề mặt film/lô sấy
• Giảm ma sát cơ học giữa giấy – film – lô ép
• Ổn định quá trình tách giấy ở nhiệt độ cao
• Gián tiếp bảo vệ film sấy khỏi mài mòn sớm

Không có dầu sấy (hoặc dầu đã biến tính), cụm sấy vẫn nóng nhưng không thể vận hành ổn định.

2. Môi Trường Nhiệt Cao Trong Cụm Sấy – Điều Kiện “Khắc Nghiệt” Với Dầu Sấy

Nhiệt độ làm việc điển hình của cụm sấy:

• Máy đen trắng: 160 – 190°C
• Máy màu: 170 – 210°C
• Đỉnh nhiệt cục bộ (spot heat): có thể vượt 230°C

Trong điều kiện này, dầu sấy phải đối mặt với:

• Nhiệt cao liên tục
• Áp lực ép lớn từ lô ép
• Tiếp xúc mực nóng chảy
• Không khí oxy hóa

Đây chính là tiền đề cho quá trình bốc hơi – phân hủy nhiệt – mất tính năng của dầu sấy.

3. Quá Trình Bốc Hơi Của Dầu Sấy – Cơ Chế Vật Lý & Hóa Học

3.1. Bốc hơi phân đoạn (Fractional Evaporation)

Dầu sấy không bốc hơi đồng loạt mà:

• Các phân tử nhẹ bay hơi trước
• Phần còn lại trở nên đặc – sệt – kém bôi trơn

Hậu quả:

• Lớp dầu không còn đều
• Xuất hiện điểm khô trên film
• Giấy bắt đầu dính cục bộ

3.2. Phân hủy nhiệt (Thermal Degradation)

Khi nhiệt độ vượt ngưỡng chịu nhiệt:

• Liên kết silicone bị phá vỡ
• Dầu chuyển màu sậm
• Sinh ra cặn carbon vi mô

Các cặn này bám ngược lên:

• Film sấy
• Cò sấy
• Tai sấy
• Cảm biến nhiệt

4. Chu Trình “Bay – Ngưng – Tái Bám” Nguy Hiểm

Một vấn đề ít được chú ý nhưng cực kỳ nguy hiểm là:

Dầu sấy bốc hơi → ngưng tụ → tái bám không kiểm soát

Vị trí tái bám thường gặp:

• Mặt trong film sấy
• Gương nhiệt
• Thermistor (cảm biến nhiệt)
• Bề mặt lô ép

Hậu quả kỹ thuật:

• Sai số đo nhiệt
• Máy tăng nhiệt quá mức
• Phát sinh lỗi SC nhiệt
• Cháy film sấy cục bộ

Starcopier đã ghi nhận nhiều ca film mới thay chỉ dùng được vài chục nghìn bản do dầu cũ bốc hơi – bám ngược gây sai nhiệt.

5. Dầu Sấy Suy Giảm Ảnh Hưởng Trực Tiếp Đến Linh Kiện Nào?

5.1. Film sấy

• Mất lớp chống dính
• Ma sát tăng
• Rách film theo chu vi

5.2. Cò sấy (Separation Claw)

• Dầu khô → cò cào mạnh
• Xước film
• Kẹt giấy cuối bản

5.3. Lô ép

• Bề mặt chai cứng
• Áp lực phân bố không đều
• Giấy cong, dính mực

5.4. Hệ thống điều khiển nhiệt

• Cảm biến đo sai
• Bo tăng nhiệt bù
• Cháy điện trở hoặc lỗi SC liên hoàn

6. Dầu Sấy Và Mực In – Mối Quan Hệ “Cộng Hưởng Phá Hủy”

Khi sử dụng mực kém chất lượng:

• Nhiệt chảy cao
• Chứa tạp chất
• Khả năng bám dính mạnh

Dầu sấy lúc này phải làm việc quá tải:

• Bay hơi nhanh hơn
• Bị nhiễm mực
• Mất tính trơ hóa học

Đây là lý do Starcopier luôn khuyến cáo dùng mực tương thích chuẩn nhiệt với từng dòng máy, không chỉ để bảo vệ trống mà còn bảo vệ dầu sấy và cụm sấy.

7. Dấu Hiệu Nhận Biết Dầu Sấy Đã Bị Suy Giảm

Kỹ thuật viên có thể nhận biết qua:

• Giấy dính nhẹ ở đầu ra
• Mực bong khi vuốt tay
• Film sấy có vệt khô
• Mùi dầu cháy nhẹ
• Máy nóng lâu nhưng không ổn định

Đây là giai đoạn xử lý được với chi phí thấp nếu can thiệp kịp thời.

8. Sai Lầm Phổ Biến Khi Xử Lý Dầu Sấy

• Chỉ bổ sung dầu mới mà không vệ sinh cặn cũ
• Dùng dầu không đúng độ nhớt
• Không thay pad dầu định kỳ
• Bỏ qua kiểm tra cảm biến nhiệt

Hậu quả:

• Dầu mới nhanh hỏng
• Film mới vẫn rách
• Lỗi lặp lại sau thời gian ngắn

9. Giải Pháp Kỹ Thuật Từ Starcopier – Phú Sơn

Starcopier không chỉ “châm dầu” mà áp dụng quy trình kiểm soát dầu sấy toàn diện:

• Đánh giá tình trạng bay hơi – cặn dầu
• Làm sạch film – cảm biến – cò sấy
• Sử dụng dầu đạt chuẩn nhiệt
• Kết hợp kiểm soát mực in & nhiệt độ

Cách tiếp cận này giúp kéo dài tuổi thọ cụm sấy 30–50% so với xử lý thông thường.

10. Kết Luận

Dầu sấy không đơn thuần là chất bôi trơn, mà là thành phần điều hòa nhiệt – cơ – hóa trong cụm sấy.
Quá trình bốc hơi trong môi trường nhiệt cao là không thể tránh, nhưng có thể kiểm soát nếu hiểu đúng bản chất kỹ thuật.

Bảo vệ dầu sấy chính là bảo vệ:

• Film sấy
• Chất lượng bản in
• Độ ổn định vận hành
• Chi phí sửa chữa dài hạn

Starcopier – Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Sơn luôn đồng hành cùng doanh nghiệp bằng giải pháp kỹ thuật chuyên sâu, phòng ngừa hư hỏng thay vì sửa chữa bị động.