Tiếng ồn và rung động trong máy photocopy không chỉ là phiền toái: đó là dấu hiệu vật lý cho thấy mô-tơ, bộ truyền động hoặc bộ phận nhiệt đang hoạt động không đúng thông số. Nếu không được xử lý chính xác, vấn đề ban đầu có thể tiến triển thành hỏng hóc lớn (cháy motor, nứt trục, hỏng main), gây gián đoạn hoạt động văn phòng và chi phí khắc phục cao. Bài viết này đi sâu vào cơ chế sinh ra tiếng ồn, phương pháp đo kiểm, phân tích nguyên nhân theo xác suất, chiến lược sửa chữa theo mức độ nghiêm trọng và kế hoạch bảo trì phòng ngừa — tất cả theo tiêu chuẩn kỹ thuật Starcopier.

Máy photocopy trong quá trình sử dụng phát ra tiếng kêu lớn bất thường, đi kèm rung mạnh là tình trạng rất hay gặp tại văn phòng, đặc biệt khi máy đã vận hành thời gian dài hoặc tần suất in cao. Những tiếng kêu này không chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng môi trường làm việc mà còn là dấu hiệu cảnh báo hỏng hóc linh kiện, làm tăng chi phí sửa chữa nếu không xử lý kịp thời.

Với gần 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực máy photocopy – linh kiện – mực in, Starcopier (thuộc Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Phú Sơn) tổng hợp bài viết chuyên sâu giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cách tự kiểm tra, và giải pháp chuyên môn để xử lý triệt để hiện tượng máy photocopy kêu to – rung mạnh.

1. Tại sao tiếng ồn và rung lại quan trọng?

• Tiếng ồn là biểu hiện của chuyển động không cân bằng, ma sát bất thường hoặc va chạm cơ khí.
• Rung động làm gia tăng lực tác dụng lên bạc đạn, trục, gắn kết, dẫn đến mỏi vật liệu nhanh hơn.
• Nhiều lỗi ban đầu chỉ thể hiện bằng tiếng nhỏ, nhưng dần dần phát triển thành hỏng hóc lớn nếu không được can thiệp.
  => Việc phát hiện sớm qua phân tích âm thanh, kiểm tra rung là biện pháp tiết kiệm chi phí hiệu quả.

2. Phân loại tiếng ồn & rung — giúp định hướng chẩn đoán nhanh

Để chẩn đoán nhanh, kỹ thuật Starcopier phân loại tiếng ồn theo đặc tính:

• Tiếng lạch cạch rời rạc
  • Nguồn: bánh răng mòn, răng vỡ, lò xo bật.
  • Đặc điểm: xuất hiện theo chu kỳ, liên quan tới chuyển động có răng.
• Tiếng rít liên tục
  • Nguồn: bạc đạn khô, motor quay lệch, ma sát phim sấy và trục.
  • Đặc điểm: âm cao, kéo dài, tăng dần khi tốc độ quay tăng.
• Tiếng va đập, bập bập
  • Nguồn: trục lệch, khay giấy lỏng, tấm che va chạm do lệch.
  • Đặc điểm: rung mạnh, cảm nhận qua cả thân máy.
• Tiếng rè/ rung nền
  • Nguồn: motor chủ, trục lớn bị lệch, bộ khung không cân bằng.
  • Đặc điểm: rung toàn bộ máy, có thể cảm nhận trên bàn đặt.
• Tiếng gõ kim loại nhỏ
  • Nguồn: tuột dây curoa, răng bánh răng va chạm, các vật nhỏ rơi vào cơ cấu.
  • Đặc điểm: ngắn, sắc, thường theo từng lần kích hoạt.

3. Quy trình chẩn đoán kỹ thuật

Starcopier áp dụng quy trình kiểm tra 10 bước để xác định chính xác nguồn tiếng ồn và rung:

Bước 1: Xác định triệu chứng & thu thập lịch sử máy

• Ghi rõ: thời điểm phát tiếng (khởi động / khi in hai mặt / khi đảo mặt / khi sấy), tần suất, có kèm kẹt giấy không, ảnh hưởng tới chất lượng in không.
• Lấy lịch sử bảo trì, số lượng bản in tích lũy, linh kiện đã thay.

Bước 2: Kiểm tra vị trí đặt máy & tình trạng khung

• Dùng thước thủy/level để kiểm tra cân bằng.
• Kiểm tra bánh xe và đế: có khóa, chốt không.
• Kiểm tra nền bàn: có cộng hưởng (sàn gỗ rỗng) hay không.

Bước 3: Quan sát khi vận hành không tải

• Chạy máy trong trạng thái không in, lắng nghe tiếng motor, quạt, relay.
• Ghi lại âm sắc: rít vs lạch vs gõ.

Bước 4: Quan sát khi vận hành có tải (in 1 bản, 10 bản, 100 bản)

• Xác định : tiếng xuất hiện khi kéo giấy, khi cụm sấy hoạt động, khi đảo mặt.
• So sánh: âm khi in 1 bản khác với khi in liên tục?

Bước 5: Dỡ và kiểm tra cụ thể các cụm: khay giấy, neutral gear, motor pickup, feed roller

• Quan sát răng bánh răng: mòn không đều, dấu cháy, vết mẻ.
• Kiểm tra trục bằng tay (khi máy tắt): có lắc, kẹt, hay xê dịch không.

Bước 6: Kiểm tra cụm sấy bằng đo nhiệt & kiểm tra bạc đạn

• Dùng đồng hồ nhiệt hồng ngoại  kiểm tra nhiệt độ lô sấy bất thường.
• Tháo bạc đạn, kiểm tra khe hở, tiếng kêu khi quay tay.

Bước 7: Kiểm tra dây curoa, ròng rọc, độ chùng & khe hở

• Dây có nứt, bóng, hoặc trượt?
• Ròng rọc lệch tâm? Dây bị quá chặt hay quá lỏng?

Bước 8: Kiểm tra bo mạch và nguồn

• Nguồn cung cấp đủ, có nhấp nháy?
• Bảng điều khiển motor có tụ phồng, đứt mạch hay dấu hiệu cháy?

Bước 9: Đo rung bằng cảm biến cầm tay (nếu có)

• Sử dụng thiết bị đo rung (accelerometer) đặt lên vỏ máy: đo RMS vibration (mm/s) ở từng vị trí.
• So sánh với ngưỡng an toàn nhà máy (thông thường < 2–3 mm/s cho thiết bị văn phòng).

Bước 10: Lập báo cáo chẩn đoán & đề xuất phương án

• Ghi rõ thứ tự ưu tiên sửa, list linh kiện cần thay, thời gian và chi phí dự kiến.

4. Phân tích nguyên nhân theo xác suất và mức độ rủi ro

Dưới đây là bảng tóm tắt xác suất gặp và hậu quả nếu không xử lý

• Cụm sấy (phim sấy / lô ép / bạc đạn): Xác suất cao (40–50%), hậu quả nghiêm trọng (cháy motor sấy, hao mực, hỏng trục) — Ưu tiên sửa: CAO.
• Bánh răng truyền động: Xác suất trung bình-cao (20–30%), hậu quả trung bình (kẹt giấy, tiếng to) — Ưu tiên sửa: TRUNG BÌNH.
• Motor chính / motor kéo giấy: Xác suất trung bình (10–20%), hậu quả cao (chập cháy, hỏng mạch) — Ưu tiên sửa: CAO nếu kèm mùi khét.
• Roller / trục cuốn: Xác suất trung bình (10–15%), hậu quả thấp-trung bình (kẹt giấy, in lệch) — Ưu tiên sửa: TRUNG BÌNH.
• Vị trí đặt & bàn: Xác suất thấp nhưng giải pháp dễ và rẻ — Ưu tiên: THỰC HIỆN NGAY (chi phí thấp).
• Giấy & môi trường: Xác suất tuỳ (10–30%), hậu quả nhẹ nhưng tác động lâu dài — Ưu tiên: NGHIÊM TÚC trong vận hành.

5. Phương án sửa chữa theo mức độ hư hỏng

Starcopier đưa ra 3 cấp độ xử lý: cơ bản (tối thiểu), nâng cấp (tối ưu), đại tu (triệt để).

5.1. Xử lý Cơ bản (chi phí thấp, thời gian nhanh)

Áp dụng khi tiếng ồn nhỏ, máy vẫn hoạt động bình thường.

• Vệ sinh toàn bộ (bụi, mực thải).
• Bôi trơn các điểm ma sát bằng mỡ chuyên dụng.
• Căn chỉnh khay giấy và cố định chân máy.
• Thay hoặc vệ sinh roller pick-up nếu cần.
  Thời gian: 30–90 phút. Chi phí tham khảo: thấp.

5.2. Xử lý Nâng cấp (khi tiếng ồn/ rung vừa phải, đã có dấu hiệu mòn)

• Thay bánh răng bị mòn bằng linh kiện Starcopier/OEM.
• Thay roller chính, separation roller.
• Thay bạc đạn nhẹ cho cụm sấy.
• Kiểm tra & điều chỉnh dây curoa.
  Thời gian: 1–3 giờ. Chi phí: trung bình.

5.3. Đại tu (khi tiếng ồn lớn, kèm mùi khét, rung mạnh)

• Tháo cụm sấy, thay phim sấy + lô ép + bạc đạn + lò xo.
• Thay motor nếu chẩn đoán hỏng.
• Thay bánh răng lớn, súc rửa, cân chỉnh toàn bộ hệ truyền động.
• Kiểm tra bo mạch driver motor, thay tụ, kiểm tra nguồn.
  Thời gian: 4–8 giờ (hoặc theo hẹn). Chi phí: cao — nhưng tránh hư hỏng tiếp theo.

6. Dự đoán tuổi thọ linh kiện & ước tính chi phí

• Phim sấy: tuổi thọ ~100.000 – 200.000 bản — Giá: thấp đến trung.
• Lô ép: tuổi thọ ~80.000 – 150.000 bản — Giá: trung bình.
• Bánh răng nhỏ: tuổi thọ ~50.000 – 120.000 bản — Giá: rẻ.
• Motor kéo giấy: tuổi thọ ~200.000 – 500.000 bản (tùy sử dụng) — Giá: cao.
• Bạc đạn chịu nhiệt: thay theo hư, giá rẻ – trung bình.

7. Lịch bảo trì phòng ngừa chuẩn Starcopier

• Hàng tháng: Vệ sinh bề mặt, kiểm tra giấy, kiểm tra khay.
• 3 tháng: Vệ sinh cụm kéo giấy, kiểm tra roller, bôi trơn bánh răng.
• 6 tháng: Kiểm tra cụm sấy, test nhiệt, kiểm tra bạc đạn.
• 12 tháng: Kiểm tra tổng thể, thay các linh kiện mòn (theo báo cáo), cân chỉnh toàn máy.

Kèm theo: lưu hồ sơ bảo trì, số bản in, thời điểm thay linh kiện.

8. Hướng dẫn kiểm tra nhanh tại chỗ cho nhân viên văn phòng

• Kiểm tra máy có đặt chắc chắn không (bánh xe khóa).
• Dọn gọn xung quanh, loại bỏ vật nhỏ rơi vào máy.
• Mở khay, kiểm tra giấy: ẩm hay cong?
• In thử 1 bản — lắng nghe tiếng có bất thường không.
• In thử 10 bản liên tiếp — phát hiện tiếng khi số lượng tăng.
• Kiểm tra mùi: có mùi khét không? Nếu có dừng máy.
• Kiểm tra xem tiếng phát ra vị trí nào (khay giấy, sau, trên nóc).
• Ghi mã lỗi (nếu có) hiển thị trên màn hình.
• Chụp/ ghi lại video tiếng kêu để gửi kỹ thuật.
• Liên hệ dịch vụ bảo trì chuyên nghiệp nếu tiếng kêu lớn hoặc mùi khét.

9. Kết luận & Lời khuyên chuyên môn

• Tiếng ồn và rung là chỉ dấu quan trọng: can thiệp sớm tiết kiệm chi phí.
• Ưu tiên kiểm tra cụm sấy và bánh răng truyền động vì chúng chiếm tỷ lệ lỗi lớn nhất.
• Chọn linh kiện chất lượng để giảm tần suất thay thế và rủi ro.
• Thực hiện lịch bảo trì định kỳ 3–6 tháng để ngăn ngừa hư hỏng lớn.

Nếu bạn muốn, Starcopier có thể cung cấp:

• Báo giá sửa chữa chi tiết theo model (cung cấp model + SN máy).
• Hẹn kiểm tra tại chỗ với kỹ thuật viên chuyên sâu trong ngày làm việc.
• Hợp đồng bảo trì định kỳ cho doanh nghiệp — báo giá theo tần suất.

Liên hệ Starcopier – Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Phú Sơn

Nếu máy photocopy của bạn đang kêu to hoặc rung mạnh, gửi ngay model và mô tả triệu chứng (kèm video hoặc audio nếu có) để Starcopier chẩn đoán sơ bộ nhanh và báo chi phí ước tính. Chúng tôi cam kết phục vụ chuyên nghiệp, minh bạch, dùng linh kiện chất lượng và hậu mãi rõ ràng.